W pracowni Guyskiego

W pracowni Guyskiego • Cyprian Kamil Norwid

W pracowni Guyskiego Cyprian Kamil Norwid

 Ten, lwiego coś mający w obliczu, mąż prawy,
 To nie jest syn dzisiejszej zalotnicy sławy,
 Ale ktoś konsularny i piersią, i czołem -
 Postawisz go w salonie, tak jak przed kościołem,
 I na bruku - jak w gmachu spółczesnych Cezarów,
 Zawsze tak samo będzie on prosty i cały.
 - Pierś lewą mu obrzuca... czy powiew sztandarów
 Narodu, dopartego na ostatnie wały?
 Czy toga ? Czy wygnańca podróżny płaszcz? Zwoje
 Takie, jak gdyby w siebie objęły to troje!
 - Tak! To Zamoyski Andrzej...
 
 ...a biust Mickiewicza
 Ilekroć widzę, żal mi całego narodu,
 Że nikt nie spotkał u nas rzeźbiarza za młodu,
 Aż słońce się skłoniło do jego oblicza,
 Aż poeta, co naród uwieczniał, sam, trafem,
 Przekazuje swe rysy późnym fotografem!
 Jeden portret!... ów w Krymie, na skale oparty,
 Między Azją a niebem, sam!... ten tylko warty
 Poety i spomnienia - o reszcie? nie gadam -
 Lub rnówię: "To jest ładne... to Mickiewicz Adam..."
 I przechodzę co rychlej, bardzo będąc smętnym,
 Że gdy młodym był geniusz, głaz nie był namiętnym.
 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
 Ówdzie dziecko ! i lewa rączka nie skończona,
 Jak nie skończone dzieci są cele i wole:
 Chce ono "szybki z okna"...
 ...tam - czyjś profil?... Ona!
 Z tajemnicą na ustach, pogodą na czole
 I uczesaniem włosów, co zdradza epokę.
 Inaczej ?... wziąłbyś medal za złomki mityczne
 Z Kartaginy lub Cypru...
 ...O, jakie głębokie
 Są w trefieniu warkoczy sprawy historyczne.
 
 Inny medal... gdyby nie połysk włosów... kto wie,
 Co pomyśliłbyś o tej pompejańskiej głowie?
 Tak dalece społeczność, choć odepchniesz dłutem,
 Wróci zawsze, i wróci koturnem rozzutym,
 Panująca czasowi, przestrzeni i ciału,
 I tylko jednej rzeczy trwożna... Ideału!
 
 Lecz Ideał (o! Guyski) nie zstąpi do ludów,
 Które doń rąk wyciągnąć nie chcą, czy nie mogą.
 Patrz, gdzie doszła Florencja Ideału drogą,
 I czy byłaby doszła bez szkoły swej cudów?.
 A dziś nosi słoneczny dyjadem na głowie,
 Który jej zwiastowali Michał-Aniołowie.
 
 Bo zaprawdę ci powiem: że narodów losy,
 I koleje ludzkości, i świat, i niebiosy,
 I słońce, i gwiazd chóry, i rdzeń minerału,
 I duch!...
 ...i wszystko - bierze żywot z Ideału.
 
 1869, Paryż

Tekst jest własnością publiczną (public domain). Szczegóły licencji na stronie autora.