Poezye wydanie zupełne, krytyczne tom I/Fragment. Nie, to nie była

<<< Dane tekstu >>>
Autor	Maria Konopnicka
Tytuł	Poezye wydanie zupełne, krytyczne
Podtytuł	Fragment. Nie, to nie była
Pochodzenie	Poezye wydanie zupełne, krytyczne tom I
Data wydania	1915
Wydawnictwo	Nakład Gebethnera i Wolfa.
Drukarz	O. Gerbethner i Spółka
Miejsce wydania	Warszawa, Lublin, Łódź, Kraków
Link do strony indeksu

[148] XXXI. FRAGMENT. Nie, to nie była grecka kolumnada, Z której kaskadą jasność dzienna spada, W jońskich żłobieniach gubiąc swe opale. Słońce nie drżało, jak djament stopiony, Strzał złotych w błękit miotając miljony I kąpiąc czoło w powietrza krysztale. O rzeźbę brzegów nie biło tam morze, Jak wino Cypru, zamknięte w amforze, Co, szumiąc, w perły rozpryska swe fale... Nie, tam nie rządził Zeus, ani Hero, Ni cały Olimp, jedno wielkie zero, Co na płacz ludzki oczy ma kamienne... Nikt tam nie wołał wielkim, głośnym krzykiem: »Niesprawiedliwość!« — i nikt niewolnikiem Nie przyszedł na świat, klnąc jasności dzienne... Pogańskich mędrców nie było tam zgoła, Coby sofizmem zaćmiewali czoła I ujarzmiali duchy przez pół senne... Nikt na marmurze białym targowicy Nie stawiał jeńcem męża ni dziewicy Z wpół obnażonem, drżącem hańbą łonem... Nikt nie rozdzielał matki z jej dzieciną, [149] Nikt na twarz starca, pomarszczoną, siną, Nie pluł z cynikiem Ksenem, ni Milonem... Nie, to nie były owe ciemne wieki, W których bez Boga i prawa opieki Ludzkość błądziła, krwią znacząc swe ślady... Nie, to nie były te wieki zatrute, Co mędrcom swoim dawały cykutę, Nędznych helotów mnożąc zastęp blady... Tam nie radzili wielcy myśliciele, By niewolników piętnować na czele, Z bydłem u rzeki pojąc ich gromady... Nikt tam za okup wolności bliźniego Nie wziąłby miny złota ateńskiego, By ją heterze rzucić na wonności... To był świat inny, chrześcijański, nowy, Co barbarzyństwa zrzuciwszy okowy, [150] Wiele i głośno mówił o wolności... Stawiał świątynie, czcił Boga, kapłany, Mnogie ustawy kreślił zadumany, Prócz jednej tylko — ustawy miłości! Miał pyszne grody, pałace wspaniałe, Zielone parki i muzea białe, Gdzie grecka piękność skamieniała stoi... Miał pełne gwaru i ciżby stolice, Świetne salony, bogate dzielnice I tłum, który się echem szczęścia poi... Miał praw spisanych wielkie, grube tomy, Nowe idee i postęp widomy I klucz od wielkich tajemnic podwoi... Miał brzmiące hasła i jasne sztandary Miłości bratniej, pokoju, ofiary — To był świat ludzki, chrześcijański, nowy... Tylko — były tam całe tłumy ciemne, Życia bez jutra, wysiłki daremne I pochylone od zwątpienia głowy... Tylko — były tam smutne, blade twarze, Ręce bez pracy, bez bóstwa ołtarze, Piersi, gryzione tajnych buntów jadem... Tylko — nie wszystkim świeciło tam słońce I tylko nędzarz ramiona mdlejące Łamał w milczeniu ponad czołem bladem... Tylko — nie wszystkich nakarmiał chleb ziemi I źródła wiedzy wodami żywemi Nie wszystkie usta poiły spragnione... Tylko tam były ubogie poddasza, Gdzie śmierć nikogo z nędznych nie przestrasza, Bo życie nosi cierniową koronę... Tylko — krwią ludów spłynęły tam rzeki [151] I tylko w błyskach leciały tak wieki, Jako zmącona łez ludzkich kaskada... Lecz świat był ludzki, chrześcijański, nowy I dawno rzucił pogaństwa okowy... Nie — to nie była grecka kolumnada!

---