John Brown

John Brown • Cyprian Kamil Norwid

John Brown Cyprian Kamil Norwid

 1
 Jak orły w klatce zamknięte drucianej
 Siadują przez dzień, niewoli pamiętne,
 Lecz z świtem, oczy przetwierając smętne,
 Do lotu skrzydłem biją w twarde ściany -
 Aż, uderzywszy tak co świt o kraty,
 Pierze im z ramion obite wiatr niesie,
 I każdy pierzom swym dziwuje się,
 Na skrzydłach krwawe oglądając łaty -
 I wraca głowę ze skrońmi płaskiemi
 Odpoznawając się w klatce - na ziemi! -
 
 2
 Tak, wy! - szlachetni, różnego narodu,
 Wolności świtów zamknięci orłowie,
 Przed czasem zgaśli konspiratorowie,
 Młodzieńcy w grobach lub starcy za młodu -
 - Zdawałoby się, że czasów zakony
 Własnymi łamiąc muszkuły i nerwy,
 Co potem w dziejach, to czynicie pierwej
 Na samych sobie - jak święty-szalony -
 Wracając co wiek z oczyma błędnemi
 Do odpoznania się - w klatce, na ziemi!
 
 3
 Lecz oto właśnie tam, gdzie wolność sama
 Całą się stawa tradycją narodu,
 Na wskroś otwartą z wschodu do zachodu,
 Gdzie dzieje nie są jak gmach, lecz jak brama -
 Właśnie że owdzie, w Ameryce młodej,
 Starzec wiekowi swoim równy wiekiem,
 Iż człowieczeństwem dzielił się z człowiekiem
 Krętszy mającym włos, czarne jagody,
 Starzec szlachetny - i Mojżesz Murzynów,
 Głowę swą idzie nieść z głowami synów!
 
 4
 O! - ten na trumnie mu przygotowanej
 Siadłszy, z więziennym gdy rozmawia sługą,
 Słuchajcie, ludy! - bo ubiegnie długo
 Nim się buntownik tak umiarkowany
 Narodzi światu - nim wódz tak ogromny
 I szubienicznik tak arcy-szlachetny -
 Tak dzielny starzec, ojciec tak bezdzietny! -
 Aż się narodzi taki bezpotomny! -
 Że wasze wszystkie wystawy-arcydzieł
 Niewarte jego szubienicy i dzieł! -
 
 5
 Wkrótce już - sędzie sami sobie skłamią,
 By gwiazd-dwanaście Ameryki zbladło;
 Sprawiedliwości przepęknie źwierciadło -
 Na czoło starca kapelusz załamią,
 Deskę usuną spod stopy zdradzonej -
 On - rzeknie: "Amen" - i nogi skinieniem,
 Jak jeździec konia swego ze strzemieniem,
 Odepchnie cały świat zeźwierzęcony! -
 I będzie plamą na słońcu czerwonym,
 I plamą będzie na oku strwożonym. -
 
 6
 Ach! Waszyngtonów i Kościuszków cienie,
 Mężów, co z kończyn obcego narodu
 Niańczyć ci przyszli - Ameryko! - z młodu,
 By nie zwać cudzym cudze wyzwolenie -
 Czy, patrząc z szczytów, gdzie jest źródło wzroku,
 Cienie te z czasem nie zmylą się raczej?
 I wołającym o pomoc, w rozpaczy,
 Czarny pokażą sztandar na obłoku -
 A ludzie bladzi, stłumieni i cisi
 Rzekną, iż - w Brownie Ameryka wisi?

Tekst jest własnością publiczną (public domain). Szczegóły licencji na stronie autora.