Dwa guziki (z tyłu)

←Gadki

Vade-mecum Dwa guziki (z tyłu) Cyprian Kamil Norwid

Spowiedź→

 Kmieć mówi jak mu łatwiej - zaś człowiek uczony,
 Jak się w szkole nasłuchał - gdy umysł natchniony,
 Mówiąc, tworzy... i wiele pierw przed gramatyką
 Jest Homer!... lecz profesor mówi tak, jak pisze,
 I porwać by się gotów na słońce z motyka -
 A muzyk mówi, jak mu lgną w palce klawisze.
 I gdyby kto zagnańca postawił dzikiego
 Przed swiątynią w Atenach, na której frontonie
 Są te zarysy - rzekłby on: "dlaczego?...
 Dlaczego? plan przeziera z głębi, nie zaś tonie
 W posadach gmachu? Czemu? te wewnętrzne-prawa
 Stérczą jako mamuta grzbiet - z wyżyn mogiły...
 Gdy linia owa najmniej siły nie dodawa -
 A owy rozstęp linii nie spotęża siły..."
 
 *
 Pytanie te - i takie byłoby zdziwienie
 Dzikiego Scyty. - Dzikość bowiem stąd pochodzi,
 Że się jest jednostronnym, jak kwiatów korzenie,
 I że się przeciw-wrotnych połowic nie godzi.
 
 *
 Kwiat śpiewa: "ja do słońca prosto drgam!" - a korzeń:
 Że kwiat mu korzeniem... że różność? z położeń
 Idzie - lecz nie z natury - i że on w ciemności,
 Gdzie dąży? czując, kwiatów podeptał próżności!
 
 *
 Lecz mowa-piękna zawsze i wszędzie polega
 Na wygłoszeniu słowa zarazem ponętnie
 I tak zarazem, że się znowu pisownię postrzega;
 Po tej to zgodzie, jak po nieomylnym piętnie,
 Poznasz: pojedyńczości obcowanie z prawem,
 Ducha? z literą, nocnej głębokości - z jawem!
 
 *
 Dodam tu, że Chińczykom - skoro nas obaczą -
 Najdziwniejszą się rzeczą wydają guziki
 Dwa, z tyłu! te - pytaja Chińczyki - "co? znaczą...
 K'czemu są..."
 
 *
 - Użyteczność... ocenia człek dziki,
 Lecz harmonii ogólnej pojąć on nie może,
 Jak chory wstać i swoje na plecy wziąć łoże;
 On ani dostrzec zdolny... że gdyby - jak groby
 Lub jak szlafroki - ludzie zatyli?... to może
 Guzików-dwóch na krzyżu wcale nie byłoby!

Tekst jest własnością publiczną (public domain). Szczegóły licencji na stronie autora.